Column: 'Lieve Gido: Wilhelmus'

Op radioaalsmeer.nl verschijnt iedere zondag een nieuwe column geschreven door en voor een Aalsmeerder of Kudelstaarter. Deze week de maandelijkse column van Tjeerd Veninga: ‘Lieve Gido’.

Lieve Gido,

Heerlijk he, dat WK? Ik weet dat jij er minder om geeft dan ik, maar laten we het erop houden dat voetbal de belangrijkste bijzaak in het leven is, zoals Kees Jansma ooit gezegd zou hebben. Nou, we kunnen er eens goed voor gaan zitten: 104 wedstrijden en die duren allemaal een stuk langer dankzij de drinkpauzes halverwege de helften. Zo ontstonden maar liefst drie ‘commercial breaks’, heel innovatief, net als de camerabril van de scheidsrechter. Only in America. Hoewel.. Ik denk dat we die camerabril nu ook binnen een jaartje ook wel bij Ajax of zelfs bij FC Aalsmeer mogen verwachten.

Het WK is altijd een leuke opfriscursus topografie. Waar liggen al die landen ook alweer? En hoe zien de vlaggen eruit, en welke taal spreken ze thuis? Leuk ook, al die volksliederen, varierend van stevig strijdvaardige tot treurig slepende melodieen. De melodie zegt vaak ook iets van hoe het land haar kansen inschatten. Frankrijk heeft een strijdlied, die zingen hoe ze de omliggende landen van zich af zullen slaan. Strijd! De Brazilianen zingen over onafhankelijkheid en de schoonheid van de natuur. Die gaan voor mooi voetbal. De Engelsen vragen God om hun Koning te redden, daar voel ik toch iets minder zelfvertrouwen bij.

Ik ben eens in het Wilhelmus gedoken, en dat bleek een stuk interessantere bezigheid dan ik dacht. Het is een propagandalied, in de positieve zin des woords, waarmee Willem van Oranje min of meer het volk om haar steun vraagt tijdens de Opstand. Hij vertelt over zijn leven en zijn strijd. Ik denk dat Ronald Koeman zich goed kan voorstellen hoe Willem zich voelde…

Wist jij dat ons volkslied het oudste volkslied ter wereld is? Japan claimt dat ook, maar dat gaat dan over de tekst. Hun tekst is vele malen ouder maar de muziek is veel later toegevoegd dus dat telt dan niet.

Het Wilhelmus werd in 1570 geschreven, niemand weet meer wie het heeft geschreven en de melodie is Frans – gejat van een Frans soldatenlied! Het bestaat uit vijftien coupletten en die vormen samen een acrostichon, wat betekent dat als je de eerste letter van elk couplet op een rijtje zet, er ‘Willem van Nassov’ verschijnt. Acrostichon is nou niet een woord dat ik regelmatig gebruik, net als onverveerd trouwens. En Willem beschrijft zichzelf als ‘vrij onverveerd’, wat in die tijd betekende dat hij zeer onbevreesd was, niet een beetje. Daar zijn we vrij zeker van.

Als je de coupletten bestudeert, of door AI laat bestuderen, komt er een indrukwekkend verhaal over Willem van Oranje tevoorschijn. Om te beginnen is het vanuit de eerste persoon geschreven, alsof Willem het zelf vertelt. De man zat in meerdere spagaten. Zo was hij van Duitsen bloed, wat in die tijd betekende dat hij zichzelf als Diets zag, dus van het volk of van Nederland. Maar hij kwam uit Nassouwe, wat dan wel weer in Duitsland ligt. Hij noemt zichzelf een prinse van Oranje, en hij was inderdaad van adel maar zijn prinsdom ‘Oranje’ lag in Zuid-Frankrijk. En hij kwam in opstand tegen de Spaanse koning, maar benadrukt in het lied dat hij geen rebel was en juist de Spaanse koning daarvoor altijd had geeerd. In het zesde couplet sneuvelt trouwens zijn broer Adolf, het waren onrustige tijden en we hebben allemaal op school geleerd dat het met Willem zelf ook niet best afliep.

En daar zitten we dan Gido. Op de bank, bord op schoot, het elftal op een rij en we zingen het Wilhelmus. Nou ja, we zingen eigenlijk maar één couplet. Het eindigt met het strijdvaardige ‘vrij onverveerd’ en nog een groet aan de Spaanse koning. En dan gaan we voetballen. En de rest van Willem zijn strijd, of meerdere strijden, gaan verloren in het spektakel. Maar dat mag ook wel, het is al weer bijna 450 jaar geleden.

Ik wens je een heerlijke zomer Gido, en als we de komende tijd iets voor je kunnen doen, of juist iets zouden moeten laten, laat het ons dan weten! En dan spreken wij elkaar volgende maand weer.

Tjeerd Veninga

Tjeerd Veninga

‘Aalsmeer Actueel’ is het actualiteitenprogramma van Radio Aalsmeer, dat vooralsnog maandelijks op de zaterdagmiddag te horen is. Daarin is de column ‘Lieve Gido’ van Tjeerd Veninga te horen. Aalsmeerders zijn erg betrokken en dan kunnen discussies wel eens op lopen. We hebben te maken met complexe vraagstukken. Soms wordt het Tjeerd ook allemaal teveel en dan schrijft hij naar onze burgemeester.

Foto: ter illustratie (Pixabay)

Gepubliceerd: 5 juli 2026 om 9:00 uur, geschreven door Elbert Huijts