Column: "Radio voor slechthorenden"

Op radioaalsmeer.nl verschijnt iedere zondag een nieuwe column geschreven door en voor een Aalsmeerder of Kudelstaarter. Deze week Mandy van der Zwaard. Haar zevende column is getiteld: “Radio voor slechthorenden“.

Sinds mijn kindertijd ben ik al slechthorend. Soms is dat makkelijk, meestal niet.

In de loop der jaren kreeg het een naam: de ziekte van Ménière. Klinkt chic, is het niet hoor! Draaiduizelig, oorsuizen, gehoor dat er af en toe gewoon mee ophoudt. Lage tonen verdwijnen als eerste, suizen, brommen, piepen…  Mompelaars zijn bij mij kansloos.  Zet me in een zaal met een slechte spreker en ik kan een uur later opstaan zonder enig idee waar het over ging.

Efficiënt, dat wel.

Een arts kwam ooit met een oplossing: een bril. Voor mijn oren. Ik dacht even dat hij een grap maakte. Of ik iets gemist had. Bleek het serieus: goed voor je evenwicht, rustiger hoofd. Had hij dat er meteen even bij gezegd, dan had dat gescheeld.

Maar goed.

Het gekke is: slechthorendheid is niet alleen een gebrek. Soms is het een filter.

Pasgeleden stond ik met iemand te praten op het Praamplein. Hij is ook slechthorend, maar draagt een gehoorapparaat. Om ons heen was het druk: auto’s, piepende vrachtwagens, winkelwagens die met lawaai werden teruggezet. Het soort geluid dat normaal overal tussendoor kruipt, waar je moe van wordt.

Maar wij hoorden het niet.

Twee slechthorenden, één gesprek. De rest bestond gewoon niet meer. Geen ruis, geen afleiding. Alleen aandacht.

En daar zit het verschil.

Mensen denken dat luisteren hetzelfde is als horen. Dat is niet zo. Horen is een functie. Luisteren is een keuze. En die keuze wordt zelden gemaakt.

Behalve, af en toe, op de radio.

Daar hoor je het meteen als het goed gaat. Geen presentator die zijn vragenlijstje erdoorheen jaagt, maar iemand die oplet. Die doorvraagt. Die durft te laten vallen wat voorbereid was, omdat het gesprek ergens anders naartoe wil. Daar is aandacht. Daar is ruimte. Daar is het vertrouwen dat een verhaal zich mag ontvouwen.

Dat klinkt simpel. Is het niet.

In mijn eerste uitzending sneed ik, keurig volgens schema, een gesprek na vijf minuten af. Klaar, en doorrrrr. Op naar het volgende item.
Het gesprek was goed, de timing niet. Les geleerd.

Sindsdien luister ik anders. Naar radio, maar vooral naar mensen. En eerlijk is eerlijk: dat maakt het leven een stuk overzichtelijker. Je mist wat details, zeker. Maar je krijgt er iets voor terug: focus. Rust. Aandacht.

Slechthorendheid. Soms lastig, soms verrassend handig.

Maar als ik moet kiezen, dan weet ik het wel. Geef mij maar radio voor slechthorenden.
Niet omdat ik alles hoor, maar omdat er eindelijk iemand luistert.

Mandy van der Zwaard

Mandy van der Zwaard (1970) is niet alleen vrouw van Jos, maar ook moeder van drie, schoonmoeder en oma van een. Ze is Doopsgezind van aard, organiseert regelmatig evenementen en heeft een eigen bedrijf als uitgeefster en grafisch vormgever.  Zo is bijvoorbeeld ‘ InKudelstaart ‘, het huis-aan-huisglossy van Kudelstaart uit haar koker. Maar haar grootste liefde is schrijven.  “Schrijven is voor mij overleven. En al is mijn pen soms scherp, het is nooit gemeen bedoelt en ik denk dat de wereld dat goed kan gebruiken. Ik ben voor menselijkheid, vraag me altijd af ‘waarom?’ en overgooi dat met een vleugje gekscherendheid.”

Gepubliceerd: 19 april 2026 om 9:00 uur, geschreven door Elbert Huijts