Column: 'Applaus, maar geen vrijwilligers'

Op radioaalsmeer.nl verschijnt iedere zondag een nieuwe column geschreven door en voor een Aalsmeerder of Kudelstaarter. Deze week de columnist E.H. van der Plas met zijn achtste column getiteld: ‘Applaus, maar geen vrijwilligers’.

De kracht van een dorp zit niet in de stenen, maar in de mensen die stoelen sjouwen.

Dat klinkt misschien als een tegeltje zoals je die bij de Dorcas vindt, maar kijk eens goed rond in Aalsmeer en Kudelstaart en je ziet het gebeuren. Of beter gezegd: je ziet het langzaam verdwijnen.

En dat is misschien juist hier extra pijnlijk. Want Aalsmeer en Kudelstaart behoren al jarenlang tot de dorpen met de hoogste verenigingendichtheid van Nederland. Er is hier bijna voor alles een club, stichting, koor, comité of vereniging. Van voetbal tot watersport, van toneel tot biljarten, van feestweek tot koorzang. Dat rijke verenigingsleven is altijd de trots van het dorp geweest.

En nog steeds zijn er ontzettend veel vrijwilligers actief. Mensen die belangeloos bardiensten draaien, sponsors regelen, jeugd trainen, evenementen organiseren, radio maken of zalen klaarzetten. Zonder hen zou het dorp binnen een maand stilvallen.
Maar tegelijkertijd zie je iets veranderen: het worden er langzaam minder.

Achter de gezelligheid van koren, sportclubs, braderieën, jaarmarkten, kaartavonden en feestweken zit steeds vaker dezelfde kleine groep mensen. De bekende gezichten. De mannen die al twintig jaar het podium opbouwen. De vrouwen die de bardienst draaien alsof het hun tweede baan is. De pensionado die “tijdelijk” penningmeester werd en dat inmiddels al twaalf jaar is.

En de rest?
Die staat langs de lijn. Letterlijk en figuurlijk.

Natuurlijk, iedereen heeft het druk. Werk, kinderen, sport, schermtijd, sportschool, weekendjes weg. Maar ondertussen brokkelt langzaam iets af wat een dorp juist een dorp maakt: het idee dat je samen iets draagt.

Neem de koren in deze regio. Ze bestaan nog, maar vaak met moeite. Het Aalsmeers Mannenkoor Con Amore vierde onlangs het 65-jarig bestaan, maar sprak tegelijkertijd openlijk over het teruglopende ledenaantal. Waar vroeger tientallen mannen op het podium stonden, hebben zij op 29 maart jl. hun afscheidsconcert gegeven.
Ook andere koren zoeken nadrukkelijk nieuwe leden. Overal hoor je hetzelfde verhaal: vergrijzing, te weinig aanwas, te weinig vrijwilligers.

Dat geldt niet alleen voor muziekverenigingen. Zo stopte in 2020 zaalvoetbalorganisatie ZABO na 44 jaar, simpelweg omdat er geen nieuw bestuur meer te vinden was. Geen ruzie. Geen faillissement. Geen schandaal. Gewoon: niemand had nog zin of tijd om het over te nemen. Wat dacht je van de problemen bij SV Omnia 2000 eind 2025? Of het verdwijnen van een van de grootste trampolinetoernooien ter wereld: de Aalsmeer Flower Cup. En zo zijn er ongetwijfeld nog wel meer voorbeelden te noemen. En misschien is dat wel het pijnlijkste einde dat een vereniging kan hebben. Niet met slaande deuren, maar met een stille mededeling: “Er heeft zich niemand gemeld.”

Zelfs evenementen die jarenlang vanzelfsprekend leken, blijken ineens kwetsbaar. Neem ‘Vuur en Licht op het Water’. Een evenement dat inmiddels bij de zomer van Aalsmeer hoort zoals een borrel bij de vrijdagmiddag. Toch hing ook daar het voortbestaan een tijd aan een zijden draadje door een tekort aan vrijwilligers en organisatoren. Dan zie je ineens hoe dun het laagje vanzelfsprekendheid eigenlijk is. Want achter één avond vol verlichte bootjes, vuurwerk en muziek zitten maanden voorbereiding van mensen die daar niets voor betaald krijgen — behalve misschien een schouderklopje en koude koffie.

En hetzelfde zie je bij Radio Aalsmeer. De lokale omroep die verslag doet van evenementen, sport, politiek en dorpsnieuws draait volledig op vrijwilligers. Mensen die avonden opofferen om uitzendingen te maken die anderen gratis consumeren in de auto of woonkamer. Maar ook daar wordt het steeds moeilijker om nieuwe vrijwilligers te vinden. Technici, presentatoren, redacteuren, het zijn geen functies waar jongeren zich massaal voor aanmelden.

Dat is eigenlijk het verhaal van deze tijd in het klein. We zijn veranderd van deelnemers in gebruikers. Van mensen die meebouwen aan een gemeenschap naar mensen die verwachten dat die gemeenschap er gewoon is. Net zoals wifi of straatverlichting.
We willen wel dat het kerstconcert doorgaat, dat de sportclub draait, dat de feestweek gezellig is, dat de kinderen kunnen voetballen, zingen of de avondvierdaagse kunnen lopen. Maar liever zonder zelf achter de bar te staan of een bestuursvergadering bij te wonen.

De moderne variant van vrijwilligerswerk lijkt soms: één Instagram-post plaatsen met “Wat geweldig georganiseerd!” en daarna snel naar huis.
Terwijl juist die verenigingen jarenlang het cement van Aalsmeer en Kudelstaart waren. Daar ontstonden vriendschappen, relaties, netwerken en burenhulp. Daar leerden kinderen dat een gemeenschap niet vanzelf bestaat.

Het wrange is: veel mensen merken pas wat vrijwilligers betekenen als ze verdwijnen.
Als het koor stopt.
Als het dorpshuis stiller wordt.
Als er geen jeugdtoernooi meer is.
Als de jaarlijkse rommelmarkt ineens niet meer terugkomt.
Of als de lokale radio stilvalt.

Dan zeggen we met z’n allen: “Jammer hè, vroeger was hier nog wat te doen.”
Maar “vroeger” deed men ook wat.

E.H. van de Plas

Onder het pseudoniem E.H. van de Plas observeert een geboren en getogen streekbewoner het dorpsleven met milde verbazing, warme spot en een vleugje nostalgie. Hij schrijft met lichte ironie over het leven in en rond Aalsmeer en Kudelstaart. Zijn blik is nuchter, zijn pen scherp, zijn hart plaatselijk. Columns vol scherpe oogjes en zachte tikjes op de vingers opgeschreven vanaf een denkbeeldig bankje aan de Westeinderplassen.

Foto: archieffoto (vrijwilligers tijdens NLDoet bij Boerenvreugd)

Gepubliceerd: 10 mei 2026 om 9:00 uur, geschreven door de redactie