In de verhalenreeks ‘Onderweg’ (iedere laatste zaterdag van de maand een verhaal op radioaalsmeer.nl) ontmoet Martin Spaargaren mensen die hij tegenkomt in en rond Aalsmeer. Toevallige gesprekken op straat, in een wachtruimte of, zoals dit keer bij de schoenmaker op Dorp, groeien uit tot kleine portretten van gewone mensen met bijzondere verhalen. Ontmoetingen zonder afspraak, maar met aandacht – want wie luistert, hoort altijd meer dan verwacht. Deze week zijn vierde verhaal.
Zo rond mijn veertigste pasten ineens mijn schoenen niet meer. Het draaide niet om het verder groeien- maar om het uitzakken van mijn voeten. Het is heel normaal en komt veel voor. Kort ervoor had ik nieuwe klompen gekocht, ‘voor in de tuin’. Ik had anderen beloofd meer in de tuin te zullen gaan ronddarren, maar m’n klompen pasten ineens niet meer. Dat was mooi meegenomen.
Kort geleden was ik op weg naar Amsterdam. Ik droeg de schoenen waarmee ik kort daarvoor dagelijks tien, vijftien kilometer door Canadese steden had gelopen. Toen ik ze ’s morgens aantrok dacht ik al… ‘nou ja, ’t zal wel aan mij liggen.’ Tegen de tijd dat ik bij mijn favoriete kroegje was aanbeland, kon ik bijna geen stap meer zetten. Met kunst en vliegwerk heb ik thuis nog gehaald en heb ik geen weken fatsoenlijk kunnen lopen. Mijn schoenen waren weer te klein geworden (maar ‘t gaat nu wel weer, dank u.)
Voor de 2e keer kon een deel van mijn schoenen naar de 2e hands winkel en er moest ververst worden natuurlijk. In mijn achterhoofd had ik opgeslagen dat er nog lichtbruine Bommeltjes op zolder lagen, de zolen waren alleen helemaal kapot. Ik had eigenlijk al afscheid van het paar genomen en ze in hun donkerblauwe doos –bij wijze van grafkist– weggezet. Verder bleek dat er nog een paar andere schoenen waren waarop ik kon blijven lopen, ze waren zeker een maat groter dan waarop ik voorheen wandelde.
De Bommeltjes stonden nog op zolder. Zouden die nog gemaakt kunnen worden? Maar áls ik ze zou laten repareren, was het wel handig dat ze ook inderdaad zouden passen. Dat kon, tot mijn verrassing. Met het grafkistje onder de arm toog ik naar de schoenmaker op Dorp.
Daar kocht ik eerst andere sportschoenen, een merk dat de voet ondersteunt en niet uitput. Maar ik was veel te enthousiast met de maat van het schoeisel.
“Ze kunnen wel een maatje kleiner, hoor. Hoewel ik niet weet wie er verder nog mee moet,” zei de mevrouw achter de balie. Ik ook niet, ik had gedacht dat het éénpersoons schoenen waren – maar een maatje kleiner was goed.
De schoenmaker vertelde me iets later van alles over goeie en slechte schoenen. “Vroeger had je Van Lier en Van Bommel, allebei uitstekende schoenfabrikanten. Maar de laatste decennia is iedereen op sneakers gaan lopen. Zodra die sneakers ‘op’ zijn worden ze weggegooid en komen er nieuwe. Reparatie is er niet meer bij.
“Van Lier is daardoor helemaal op z’n gat gegaan. Die verkochten aanvankelijk hun schoenen via reguliere winkels. Door hun eigen winkels te openen, dachten ze te kunnen besparen, maar dat mislukte helemaal. In de concurrentiestrijd met sneakers zijn ze inferieure schoenen gaan maken en dat was het begin van het einde. Bij Van Bommel was tot voor kort ruim negentig procent van de productiecapaciteit gereserveerd voor sneakers!
“Ondertussen zie je bij bedrijven steeds vaker, dat het personeel in meer representatieve kleding moet verschijnen, én op fatsoenlijk schoeisel. De afgetrapte gympen en dergelijk hebben steeds vaker afgedaan. Het zijn ook krengen; ze veren veel te veel mee waardoor je voet als een gek aan het werk moet. Dat kan wel voor een poosje, maar zeker niet permanent. Voetklachten nemen hand over hand toe.
“De mensen die vervolgens ‘echte’ schoenen kopen, Bommeltjes bijvoorbeeld, weten niet wat ze meemaken! Dergelijke schoenen zijn veel zwaarder dan sneakers –hoe lichter de schoen hoe beroerder– en ze steunen je voet veel meer, in plaats van dat ze je voet tot extra werk dwingen. Er is gelukkig een verschuiving gaande naar het aanschaffen van brogues dan wel Oxfords, dure schoenen die het verzolen en repareren waard zijn. Zeker ook omdat ze verrekte lekker zitten als ze eenmaal ingelopen zijn.
“Om te vermijden dat ik hier reclame voor uitsluitend Van Bommel sta te maken, Van Lier is ook weer op de goede weg. Er is een nieuw opperhoofd gekomen, die terug gaat naar de vroegere kwaliteit van Van Lier. En dat is een hoopvolle ontwikkeling voor de vak-schoenmaker.”
De schoenmaker is niet de opvolger van de zaak die destijds –als ik me goed herinner– ergens bij de kerk stond. Hij was via Ouderkerk en Amsterdam in Aalsmeer terechtgekomen. Dat had te maken met de Jumbo.
“Pardon?”
“Ken je schoenmaker Hans in Bankras, waar die bouvier altijd de wacht hield? Nou, hij heeft zijn zaak overgedaan aan de Jumbo. Hij was langdurig uitgeschakeld en zit tegen zijn pensioen aan, dus ergens kwam het wel uit. Waar zijn zaak zat, komt de ingang van de Jumbo. En waar ik vroeger zat – het zelfde. De Jumbo nam de zaak over en maakte er de ingang van de super van.”
“Wat heeft de Jumbo tegen schoenmakers?” Niets dus. “Maar toen was je schoenmaker-af,” speculeerde ik. Nou nee. Via oude Ouderkerkse contacten en een oproep op social media was hij aan deze ruimte gekomen. Hij kreeg meer dan dertigduizend reacties via de media! Vervolgens hoorde hij, dat in Aalsmeer de laatste schoenmaker met emeritaat was gegaan. Aalsmeer is ook nog eens driemaal zo groot als waar hij zijn eerdere stek had – en nu zit hij alweer een flinke poos in de Zijdstraat. Die Zijdstaat komt zachtjes aan weer tot leven, naar jaren van achteruitgang. Ook de schoenmaker leeft nu ook op grotere voet. Maar ik vreesde met groten vreze: recht tegenover de zaak werd gewerkt aan nieuwbouw.
“Daar komt toch hopelijk geen Jumbo in?”
Gepubliceerd: 30 mei 2026 om 12:00 uur, geschreven door Elbert Huijts
Studio
De Oude Veiling
Marktstraat 19
1431 BD Aalsmeer
Telefoon
0297 - 325858
E-mail
info@radioaalsmeer.nl
